Парламент депутаттары Алатау қаласына ерекше құқықтық мәртебе беру мәселесін қарастырып, тиісті конституциялық заң жобасын бірінші оқылымда қолдады. Бұл шешім Қазақстан Республикасының Парламенті палаталарының бірлескен отырысында қабылданды.
Ұсынылып отырған құжатқа сәйкес, Алатау болашақта дәстүрлі қалалардан өзгеше, өзіндік қаржыландыру жүйесі бар, басқарудың арнайы тәртібі енгізілген және заманауи институттармен жабдықталған дербес урбанистік орта ретінде дамиды. Яғни, қала тек әкімшілік бірлік емес, экономикалық және технологиялық тұрғыдан тәуелсіз экожүйе ретінде қалыптастырылмақ.
Жаңа модельдің басты ерекшелігі – жергілікті басқару мен стратегиялық даму функцияларын ажырату. Осы мақсатта Alatau City Authority атты бірыңғай басқару құрылымын құру көзделіп отыр. Бұл орган мемлекеттік қор форматында жұмыс істеп, оны Премьер-Министр жетекшілік ететін арнайы Кеңес басқарады. Аталған құрылым үкімет құрамына тікелей кірмегенімен, қала дамуының негізгі бағыттарын айқындайтын маңызды институт болмақ.
Кеңес Алатаудың ұзақмерзімді стратегиясын бекітіп қана қоймай, әкімшілік сипаттағы шешімдер қабылдайды. Мұндай актілердің жергілікті деңгейде заңмен тең құқықтық күші болады. Ал күнделікті атқарушылық қызметті бас атқарушы директор жүзеге асырады.
Сонымен қатар, дәстүрлі жергілікті басқару органдары – мәслихат пен әкімдік – өз қызметін жалғастыра береді. Олар тұрғындардың әлеуметтік жағдайы, коммуналдық инфрақұрылым және қоғамдық-саяси тұрақтылық сияқты негізгі мәселелерге жауапты болады. Яғни, жаңа жүйе қолданыстағы құрылымды толық жоймай, оны стратегиялық деңгейден бөліп қарастырады.
Алатау қаласын дамыту тұжырымдамасының өзегі – толыққанды “ақылды қала” қағидаты. Digital by default тәсілі бойынша барлық басқару процестері бастапқыдан цифрлық форматта құрылады. Бұған қоса, шешім қабылдау жүйелеріне жасанды интеллект технологияларын кеңінен енгізу жоспарланып отыр. Нәтижесінде, қала инфрақұрылымы тиімді басқарылып, ресурстарды үнемдеу, көлік ағындарын реттеу, қауіпсіздікті арттыру және тұрғындарға көрсетілетін қызмет сапасын жақсарту мүмкіндігі пайда болады.
Сарапшылардың пікірінше, мұндай модель Қазақстанда ғана емес, Орталық Азия өңірінде де урбанистік дамудың жаңа үлгісін қалыптастыруы ықтимал.
