Астанада Қасым-Жомарт Тоқаев төрағалығымен Халықаралық Аралды құтқару қорына мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің отырысы өтті. Бұл жиын Орталық Азия елдерінің ортақ экологиялық мәселелерді бірлесіп шешуге деген ұмтылысын тағы бір мәрте айқындады. Кеңес отырысында сөз сөйлеген Қазақстан Президенті Қырғызстан, Тәжікстан, Түрікменстан және Өзбекстан көшбасшыларына саммитке қатысқаны үшін алғыс білдіріп, бұл кездесудің маңыздылығына тоқталды. Оның айтуынша, Арал теңізінің тағдыры тек аймақтық емес, жаһандық деңгейдегі өзекті мәселе. Сондықтан экологиялық тұрақтылықты қамтамасыз ету барлық мемлекеттердің ортақ міндеті болып қала береді. Қасым-Жомарт Тоқаев өз сөзінде Арал мәселесін шешуде Халықаралық Аралды құтқару қорының ерекше рөл атқаратынын атап өтті. Бұл ұйым Орталық Азия елдерінің су ресурстарын тиімді басқару, экожүйені сақтау және өңірлік ынтымақтастықты нығайту бағытындағы негізгі үйлестіруші алаңға айналған. Соңғы жылдары қор аясындағы жұмыстар айтарлықтай жандана түскен. Атап айтқанда, су-энергетика саласындағы серіктестік кеңейіп, бірлескен жобаларды қаржыландыру тетіктері жетілдірілген. Сонымен қатар, халықаралық ұйымдармен байланыс нығайып, экологиялық бастамаларды жүзеге асыруға жаңа мүмкіндіктер ашылған. Президент халықаралық деңгейдегі бірқатар маңызды іс-шараларға да тоқталды. Олардың қатарында One Water саммиті, БҰҰ Қоршаған орта ассамблеясы, сондай-ақ COP-29 конференциясы мен COP-30 конференциясы бар. Бұл алаңдарда Арал мәселесі тұрақты түрде көтеріліп, халықаралық қолдау табуда. Бүгінде Арал теңізі бассейніндегі елдерге көмек көрсету бағдарламалары белсенді жүзеге асырылып жатыр. 30-дан астам өңірлік жоба қолға алынып, олардың жалпы қаржыландыру көлемі 2 миллиард доллардан асқан. Бұл бастамалар экологиялық ахуалды жақсартумен қатар, өңір тұрғындарының өмір сапасын арттыруға бағытталған. Сонымен қатар, Қазақстан Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымымен бірлесіп 2026–2029 жылдарға арналған арнайы жол картасын әзірлеген. Бұл құжат Арал маңындағы халықтың денсаулығын жақсартуға және әлеуметтік жағдайын көтеруге бағытталған маңызды қадам болмақ. Жалпы алғанда, Астанада өткен бұл жиын Орталық Азия елдерінің бірлік пен өзара қолдау арқылы күрделі экологиялық мәселелерді шешуге қабілетті екенін көрсетті. Аралды сақтау тек табиғатты қорғау ғана емес, болашақ ұрпаққа жауапкершілікпен қараудың жарқын үлгісі.
Орталық Азия елдері ортақ мәселені талқылады
