Қазмырыш кәсіпорны аумағында болған қайғылы оқиға өндірістік қауіпсіздік мәселесін қайтадан күн тәртібіне шығарды. Шығыс Қазақстандағы ірі өнеркәсіп нысандарының бірінде тіркелген бұл жағдай тек бір кәсіпорын шеңберіндегі мәселе емес, жалпы ауыр өнеркәсіп саласындағы еңбек қауіпсіздігі мәдениетіне қатысты кеңірек талқылауды қажет ететінін көрсетті.
Оқиға Өскемен қаласында орын алды. Таңғы уақытта аспанға көтерілген қою түтін тұрғындардың алаңдаушылығын туғызып, әлеуметтік желілерде кеңінен тарады. Кейін белгілі болғандай, кәсіпорын аумағындағы шаң жинау қондырғысында жарылыс болып, ол өртке ұласқан және өндірістік нысанның бір бөлігі опырылған. Құтқару қызметтері жедел әрекет етіп, ашық жалынды дер кезінде оқшаулағанымен, апаттың салдары ауыр болды. Өндірістегі төтенше жағдай салдарынан екі адам қаза тауып, тағы бес адам түрлі дәрежеде жарақат алды.
Аталған факті бойынша Шығыс Қазақстан облысының полиция департаменті Қылмыстық кодекстің 156-бабы 4-бөлігі бойынша, яғни еңбекті қорғау талаптарын бұзу салдарынан екі немесе одан да көп адамның өліміне әкелу дерегімен қылмыстық іс қозғады. Қазіргі уақытта оқиға орнында жедел-тергеу топтары жұмыс істеп, апаттың нақты себептері мен оған ықпал еткен факторларды анықтау бағытында кешенді шаралар жүргізілуде. Тергеу барысы заң талаптарына сәйкес құпия сақталуда.
Бұл жағдай өндірістік қауіпсіздік талаптарының сақталуы, технологиялық процестердің дұрыс ұйымдастырылуы және тәуекелдерді алдын ала болжау жүйесінің қаншалықты маңызды екенін тағы бір мәрте дәлелдеді. Әсіресе тау-кен және металлургия саласында жұмыс істейтін кәсіпорындарда қауіпсіздік техникасы мен бақылау жүйелері ең жоғары деңгейде болуы тиіс. Сарапшылардың пікірінше, мұндай апаттар көбіне жабдықтардың тозуы, техникалық бақылаудың әлсіреуі немесе қауіпсіздік регламенттерінің толық сақталмауы салдарынан орын алуы мүмкін.
Оқиғадан кейін экологиялық жағдай да жіті бақылауға алынды. Қазгидромет мамандары жарылыс болған аумақта және оған жақын орналасқан тұрғын аймақтарда ауа сынамаларын алған. Нәтижесінде кейбір нүктелерде зиянды заттардың шекті рұқсат етілген концентрациядан асқаны анықталды. Мәселен, Белинский көшесі бойында хлорлы сутегі мөлшері нормадан 1,8 есе жоғары болған. Ал Асқартау көшесі маңында күкіртті сутегі мен көміртегі оксидінің мөлшері тиісінше 1,7 және 3,6 есе артық тіркелген. Бұл көрсеткіштер өндірістік апаттардың тек адамдар өміріне ғана емес, қоршаған орта мен тұрғындардың денсаулығына да қауіп төндіретінін көрсетеді. Үшінші бақылау нүктесінде нормадан асу тіркелмегенімен, жалпы жағдай тұрақты мониторингті талап етеді.
Компания өкілдерінің мәліметінше, апаттың себептері мен мән-жайын анықтау үшін арнайы комиссия құрылған. Оның құрамына өндірістік қауіпсіздік, экология және техникалық бақылау саласындағы мамандар енгізілген. Комиссия қорытындысы алдағы уақытта мұндай жағдайлардың алдын алу үшін нақты шаралар қабылдауға негіз болмақ.
Бұл қайғылы жағдай қоғамда өндірістегі еңбек қауіпсіздігіне деген талаптарды күшейту, қызметкерлердің өмірі мен денсаулығын қорғауды бірінші орынға қою қажеттігін тағы да айқындады. Сонымен қатар, ірі өнеркәсіп кәсіпорындарында тәуелсіз аудит жүргізу, заманауи қауіпсіздік жүйелерін енгізу және персоналды тұрақты түрде оқыту мәселелері өзекті болып отыр.
Қорыта айтқанда, Өскемендегі бұл оқиға – тек бір өндірістегі апат емес, бүкіл сала үшін маңызды сабақ. Тергеу нәтижелері мен арнайы комиссияның қорытындысы негізінде тиісті шешімдер қабылданып, болашақта мұндай қайғылы жағдайлардың алдын алу бағытында нақты қадамдар жасалады деп күтілуде.
