Қазақстанда еңбек миграциясын реттеуге бағытталған жаңа бастамалар мазмұндық тұрғыдан кеңейтіліп жатыр. Биыл енгізілуі мүмкін өзгерістердің өзегі шетелдік жұмысшылар үшін бірыңғай салық жүйесін қалыптастыру. Бұл туралы Асқарбек Ертаев мәлімдеп, қазіргі жүйенің әлсіз тұстарын ашық айтты. Бүгінде елде шетелдік жұмыс күшін тарту екі түрлі квота арқылы жүзеге асады: бірі компанияларға, екіншісі жеке тұлғаларға арналған. Бірақ осы екі жүйедегі салық мөлшерлемесінің айырмашылығы түрлі айла-шарғыға жол ашқан. Кейбір жұмыс берушілер шетелдіктерді жеке тұлға арқылы тіркеп, төмен салық төлеуді таңдаса, енді бірі мүлде заңсыз жұмысқа тартып, айыппұлмен шектеліп келген. Соның салдарынан еңбек нарығында теңсіздік қалыптасып, мемлекет бюджеті де толық пайда көрмей отыр. Жаңа реформа осы олқылықтарды жоюға бағытталған. Екі квота біріктіріліп, бірыңғай салық мөлшерлемесі енгізілсе, еңбек мигранттары үшін шарттар теңеседі. Бұл жұмыс берушілердің де жауапкершілігін арттырады. Яғни, енді заңды жолдан айналып өту тиімсіз болмақ. Сонымен қатар, цифрлық бақылау жүйелерін енгізу жоспарланып отыр. Әрбір шетелдік жұмысшының еңбек қызметі, төленген салығы және жұмыс орны арнайы электронды платформалар арқылы бақылануы мүмкін. Бұл заңсыз жұмыспен қамтуды азайтып, көлеңкелі экономиканың үлесін қысқартуға ықпал етеді. Тағы бір маңызды өзгеріс еңбек мигранттарының құқықтарын қорғау мәселесі. Ресми тіркелген жұмысшылар медициналық сақтандыру, әлеуметтік төлемдер және еңбек қауіпсіздігі сияқты кепілдіктерге қол жеткізе алады. Бұл өз кезегінде Қазақстанға келетін жұмыс күшінің сапасын арттыруға әсер етеді. Айта кету керек, Қазақстан үшін еңбек миграциясы экономиканың бір бөлігі. Құрылыс, қызмет көрсету, ауыл шаруашылығы сияқты салаларда шетелдік жұмысшылардың үлесі айтарлықтай. Сондықтан бұл бағыттағы саясат тек шектеу қоюмен емес, тиімді реттеу арқылы жүзеге асуы тиіс. Ал Еуразиялық экономикалық одақ елдерінің азаматтарына қатысты бұрынғы жеңілдетілген режим сақталады. Олар Қазақстанда қосымша рұқсатсыз жұмыс істей алады. Сонымен бірге, инвесторлар мен жоғары білікті мамандар үшін де арнайы жағдайлар өзгеріссіз қалады бұл елге капитал мен тәжірибе тартудың маңызды тетігі ретінде қарастырылады. Бірыңғай салық енгізу тек бақылауды күшейтіп қана қоймай, еңбек нарығын ашық әрі түсінікті етеді. Бұл қадам адал жұмыс істейтін кәсіпкерлер үшін тең мүмкіндік қалыптастырып, заңсыз схемалардың жолын кесуге бағытталған.
Қазақстан шетелден келетін жұмысшыларға жаңа талап енгізбек
