Астанада өткен өңірлік экологиялық саммитте Қасым-Жомарт Тоқаев тек экология мәселелерімен шектелмей, жаһандық саясаттағы өзекті түйткілдерге де тоқталды. Президенттің айтуынша, қазіргі әлем терең трансформация кезеңін бастан өткеріп жатыр және бұл өзгерістердің ауқымы бұрын-соңды болмаған деңгейге жеткен. Мемлекет басшысы бүгінгі геосаяси ахуалды «белгісіздік пен тұрақсыздық күшейген кезең» деп сипаттап, оның салдары тек саясатпен шектелмейтінін атап өтті. Қақтығыстар мен шиеленістердің күшеюі әлемдік экономикаға, әлеуметтік тұрақтылыққа және ең бастысы, адамдардың өмір сапасына тікелей әсер етуде. Сонымен қатар, мұндай жағдайлар елдердің назарын экологиялық проблемалардан алшақтатып, маңызды ресурстарды басқа бағыттарға бұрып жіберіп отыр. Осы тұрғыда Біріккен Ұлттар Ұйымы-ның маңызы ерекше екеніне назар аударылды. Тоқаевтың пікірінше, бұл ұйым мемлекеттер арасындағы ашық диалог жүргізуге мүмкіндік беретін бірегей алаң. Алайда қазіргі жағдайда оның тиімділігі мен беделіне қатысты сұрақтар да туындап отыр. Сондықтан халықаралық институттарды заман талабына сай бейімдеу қажеттігі күн тәртібіне шыққан. Президент БҰҰ Жарғысының мәніне ерекше тоқталып, оны «таңдап қолдануға болатын құжат» ретінде қарастыруға болмайтынын қатаң айтты. Оның ойынша, кейбір елдердің халықаралық құқық нормаларын өз мүддесіне қарай пайдалану үрдісі қауіпті. Мұндай тәсіл жаһандық әділдік принциптерін әлсіретіп, сенім дағдарысын күшейтеді. Сонымен қатар, Тоқаев қазіргі заманның жаңа факторларына да назар аударды. Соның ішінде жасанды интеллекттің қарқынды дамуы халықаралық қатынастарға да әсер етіп отырғаны айтылды. Ақпараттық кеңістіктің өзгеруі, технологиялық бәсеке және цифрлық ықпал бұлардың барлығы жаңа қауіптер мен мүмкіндіктерді қатар алып келуде. Президент көпжақты дипломатияның маңызын да ерекше атап өтті. Оның пікірінше, күрделі халықаралық мәселелерді тек келіссөздер мен өзара түсіністік арқылы ғана шешуге болады. Бұл ретте халықаралық ұйымдар мемлекеттер арасындағы көпір қызметін атқаруы тиіс. Сөз соңында мемлекет басшысы әлем елдерін жауапкершілік пен әділдік қағидаттарын сақтауға шақырды. Оның айтуынша, тек бірлескен және адал әрекет қана жаһандық тұрақтылықты қамтамасыз ете алады.
Халықаралық ұйымдар реформаны қажет етеді
